فضاهای شهری وتوسعه اجتماعی

فضاهای شهری و ایجاد حس مکانی

حس مکان حاصل ارتباط درونی انسان، تصورات ذهنی و ویژگی­های محیطی است. حس مکان مفهومی پیچیده از احساسات و دلبستگی انسان نسبت به محیط است.

حس مکان عاملی است که میان انسان و مکان ارتباط برقرار کرده و وحدت به وجود می­آورد.

ویژگی­های کالبدی با تسهیل فعالیت­ها و ایجاد هویت، حس مکان را تقویت می­کند.

«تعلق اجتماعی به مکان» و «ریشه داشتن در مکان»هرکدام به نوبه خود در ایجاد حس مکان در فضای شهری تأثیرگذارند.

فضاهای شهری و شکل گیری خاطره جمعی

فضاهای شهری بستر شکل گیری خاطره ها است، این فضاها بستری است که در آن حیات مدنی جریان می یابد.

گاهی اجرای یک مراسم آیینی عامل شکل گیری خاطره در خیال است

فضاهای شهری بستر وقوع تعاملات اجتماعی

فضاهای شهری فضایی اجتماعی محسوب میشود

فضاهای شهری به واسطه طیف وسیع مخاطبان خود که با انگیزه­های متفاوت در آن حضور می یابند، بستر وقوع زندگی جمعی اند فضاهای شهری تماس مستقیم با زندگی روزانه شهروندان دارد و بیش از سایر فضاها بر زندگی جمعی و فرهنگ آنان تاثیر می گذارد

در این فضاها شهروندان گرد هم می آیند تا من خود را تبدیل به ما کنند

توسعه اجتماعی اساسا به معنای تقویت سرزندگی جامعه مدنی و افزایش ارزشهای اجتماعی و فرهنگی است.

کیفیت زندگی شهری

شهر تنها شامل بناها نیست، بلکه فضای بین ساختمانها، کوچه، میدان،فضای سبز، عناصر پرکننده، کاربریها و حضور و همراهی مردم است که موجودیت شهر را می سازد و به آن بها می دهد. مردم فعالیتهای خود را در قالب 3 پهنه : زندگی،کار ، تفریح، در فضاهای عمومی انجام می دهند. چهره شهر مانند موزه و نگارخانه ای است که هر روز نمایشگاه آثار متنوع مردم و منظر تاریخ و فرهنگ تمدن بشری است. محیط شهر، محیط زندگی شهروند را تشکیل می دهد. بنابراین مدیران، طراحان و افراد متخصص می بایستی محیط را بگونه ای تجهیز کنند که شرایط زندگی و زیست محیطی آن از " سطحی عالی " برخوردار باشد.

کیفیت، مفهومی چند وجهی است که از طریق " واقعیت فیزیکی موجود" مانند "زیبایی محیط و اجزای آن " و " پاسخگویی به نیاز انسانها"، در ذهن و روان آدمی شکل می گیرد و تبدیل به تجربه ای مطلوب و خوشایندمی گردد.

 " کیفیت فضای شهری" یعنی " ترکیب بندی فضاهای باز و بسته"، بگونه ای که از نظر" عملکرد و زیبایی"، رضایت بخش باشد.

 مشکل اساسی شهرهای امروز این است که شهروند نمی تواند به آسانی با شهر

" روابط حسی مطلوب و دلپذیر" برقرار نماید. هنوز در بسیاری از فضاهای شهری، روابط و نیازهای انسانی توجه نشده است،بنابراین قبل از هرگونه مداخله در سطوح کلان شهری، بایستی اهداف شکل گیری و جایگاه پروژه های شهری تعریف شود و شاخصه های بصری ادراک محیط و کیفیت فضایی مورد بازشناسی قرار گیرد.

برای نیل به این شناخت واقعی و هوشمندانه پیشنهادات ذیل راهگشاست:

۱- تفاهم نظر مسئولان، مدیران و مردم:

• همکاری دولت و مجموعه شهرداری
• هماهنگی کلیه مدیران و مسئولین شهری
• دعوت از هنرمندان و متخصصین
• مشارکت مردمی

۲- بازسازی و نوسازی: فضای عمومی یک شهر تنها جنبه کاربردی ندارد." توجه به نیازهای انسانی از دیدگاه معنوی ، روانی و هویت شناسی" ضروری است.

۳- طبیعت شهری :فضاهای طبیعی شهر شناسایی و نگهداری شوند. توسعه فضای سبز، احترام به پرندگان، گسترش طبیعت گردشگری، حرکت و صدای آب . . .

۴- پیاده رو و پیاده راه :طراحی فضاهای  عمومی با قابلیت دسترسی پیاده ،کارایی فضاهای شهری راافزاش خواهدداد.

۵- مناسب سازی و توانبخشی: فضای شهر برای حداکثر افرادجامعه قابلیت استفاده داشته باشد:معلولین، کودکان،سالمندان و . . .

۶- هویت شهری: شناسایی الگوها و نمادهای باارزش برای باز زنده سازی نشانه ها و هویت شهر و محله آن
۷- ارتباط ملی و بین المللی: تبادل اطلاعات، آگاهی از دانش روز و پروژه های شهری مختلف

8- کیفیت و تعالی: بعنوان یک اصل در تمامی موارد رعایت شود
۹- نقاط عطف بصری: ایجاد و توسعه چشم اندازهای عمومی و نشانه های شهری
10- نگهداری و حفاظت: برنامه ریزی برای حفظ طرحهای ایجاد شده و نگهداری ارزشهای قدیمی و سنتی شهر . . .

مجموعه مباحث آزمون دکتری شهرسازی

۱)مدیریت وحکمروایی شهری(ناصربرک پور)

۲)مدیریت شهری(غلامرضالطیفی)

۳)طراحی شهری،گونه شناسی رویه ها وطرح ها(ترجمه سیدحسین بحرینی)

۴)رویکردی به سوی طراحی شهری(ترجمه راضیه رضازاده ومصطفی عباس زادگان)

۵)محیط های پاسخده(ترجمه مصطفی بهزادفر)

۶)مراکز شهری سرزنده(ترجمه مصطفی بهزادفر)

۷)شهرومحیط زیست(ترجمه منوچهرطبیبیان)

۸)آیین شهرسازی پایدار(ترجمه مصطفی بهزادفر)

۹)مرمت شهری(سیدمحسن حبیبی وملیحه مقصودی)

۱۰)زیرساخت های شهری(مصطفی بهزادفر)

11)سیراندیشه های شهرسازی1،2،3(جهانشاه پاکزاد)

12)تاریخ شهروشهرنشینی درجهان(جهانشاه پاکزاد)

13)تاریخ شهروشهرنشینی درایران(جهانشاه پاکزاد)

14)تاریخ شهروشهرنشینی درایران(حسین سلطان زاده)

15)برنامه ریزی توسعه راهبردی(جواد مهدیزاده)

16)اصلاح نظام مدیریت توسعه شهری بارویکرد راهبردی(حسین پیرزاده)

17)مبانی وتکنیک های برنامه ریزی شهری(کرامت ا...زیاری)